Tekst: Lydia van der Weide

Wat maakt De reis van je genen anders dan DNA onbekend, je vorige programma?

“In DNA Onbekend hadden de deelnemers al een vermoeden wie de persoon was met wie ze mogelijk een familieband hadden. Nu hebben de mensen geen idee waar ze moeten zoeken. Ze weten bijvoorbeeld alleen dat hun vader heel knap was en in een cabrio reed. Of dat hij een Canadese soldaat was, die Nederland bevrijdde. Met deze minimale informatie weten wij familieleden toch samen te brengen. Dankzij familiedetective Els Leijs, met wie ik dit programma maak.” 

Hoe gaat zo’n familiedetective te werk?

“Ze voert de gegevens in bij verschillende wereldwijde DNA-databanken. Soms is er meteen een hoge match; dan vinden we bijvoorbeeld een halfbroer of tante. Vaak is het daarna niet zo moeilijk meer. Bij een lage match – als er bijvoorbeeld alleen een heel verre achterneef is – wordt het echt puzzelen voor Els. Ze bouwt een stamboom, gaat in allerlei archieven zoeken en nog veel meer. Zo komt ze steeds een stapje verder.” 

En dan pak jij de telefoon om die persoon op de hoogte te brengen…

“Inderdaad. Deze vrouw wist natuurlijk dat ze een kind had, maar ik bel ook mannen die daar helemaal niet van op de hoogte zijn. Dan zeg ik bijvoorbeeld tegen een oudere man in Amerika: ‘Ga even zitten, want ik moet je vertellen dat je een dochter hebt in Nederland.’ Doodeng om te doen. Tegelijkertijd vind ik het leuk om echt deel uit te maken van het proces. Het mooie is dat de deelnemers van ons programma vaak liefdevol worden opgevangen door hun nieuwe familie. En dat ze horen: ‘Wat jammer dat ik nu pas weet dat je bestaat’.” 

Vond je het een zwaar traject?

“Nee, want ik breng altijd goed nieuws. Zelfs al een ouder naar wie we zoeken niet meer leeft. Dan is er altijd wel een ander familielid dat openstaat voor een ontmoeting. En deelnemers zijn altijd blij met duidelijkheid. Bovenal zoeken ze naar de waarheid over zichzelf. En o, wat zijn de ontmoetingen tussen familieleden mooi. Ik geniet er zo van. Mensen staan opeens tegenover hun bloedeigen familie. Ze kennen elkaar nog niet, maar ergens toch weer wel. Er is niet één ontmoeting geweest waarbij ik niet zelf een traantje heb weggepinkt.” 

Wat kan de kijker van dit programma leren?

“Dat familiegeheimen niet langer veilig zijn. Vroeger kon je als moeder denken, wanneer je je kind in het geheim afstond: dit komt nooit uit. Mannen konden na een onbeschermde vrijpartij hun schouders ophalen; wat voor gevolgen dit ook had, als hij zijn naam niet had gegeven werd hij niet gevonden. Tegenwoordig kun je in dergelijke situaties voor een heel grote verrassing komen te staan...”

De Reis Van Je Genen | Dinsdag 7 december 2021 | RTL4 | 20:30 uur