Tegelijkertijd beïnvloedt dat speelschema niet alleen hoe wij kijken, maar ook hoe de spelers presteren. En dat is iets waar minder vaak over wordt nagedacht.

Waarom speelschema’s steeds belangrijker worden

Twintig jaar geleden was het simpel. Eredivisie op zondag, beker doordeweeks, Europees voetbal op dinsdag en woensdag. Klaar. Tegenwoordig is de kalender een puzzel. De tv-rechtenhouder bepaalt voor een groot deel wanneer wedstrijden gespeeld worden, en dat betekent dat duels worden verspreid over vrijdag, zaterdag, zondag en soms zelfs maandag. Het idee daarachter is logisch: meer losse momenten waarop er voetbal op tv is, betekent meer kijkers per wedstrijd in plaats van dat alles tegelijk wordt uitgezonden.

Voor de kijker is dat wennen. Anno nu speelt de Eredivisie regelmatig op drie verschillende dagen per speelronde. De Champions League heeft zijn eigen ritme, de KNVB Beker valt er tussendoor. Het resultaat: er is bijna elke dag wel ergens voetbal te zien. Mooi als je een liefhebber bent, maar het maakt het ook lastiger om alles te volgen.

Verschil tussen weekend- en doordeweekse wedstrijden

Er zit een groot verschil in hoe mensen naar voetbal kijken op zondag versus op dinsdagavond. Het weekendgevoel speelt mee: je hebt tijd, je kunt er met vrienden of familie van genieten, misschien ga je naar het stadion. Doordeweekse wedstrijden zijn een ander verhaal. Je komt van je werk, eet snel, en zet halverwege de eerste helft de tv aan. Of je bekijkt achteraf de samenvatting, omdat je het niet meer redde om op tijd te zitten.

Dat verschil merk je ook in de stadions. Thuiswedstrijden op vrijdagavond of maandagavond trekken doorgaans minder publiek dan duels op zaterdagmiddag of zondagmiddag. En minder publiek betekent minder sfeer, wat weer invloed kan hebben op hoe de thuisploeg presteert. Het is een domino-effect dat begint bij een programmawijziging en eindigt bij de sfeer in het stadion.

Wat het speelschema doet met spelers en teams

Hier wordt het concreet. Een ploeg die donderdag een Europese wedstrijd speelt en zondag alweer in de Eredivisie moet aantreden, heeft twee dagen minder rust dan de tegenstander die een hele week kon trainen. Dat klinkt als een detail, maar het telt op over een seizoen. Spieren herstellen langzamer, de mentale scherpte neemt af, en de kans op blessures stijgt. Clubs als PSV en Ajax, die dit seizoen Champions League spelen, merken dat in de wintermaanden als het programma het drukst is.

Dat zie je ook terug in hoe teams presteren. Ploegen die Europees actief zijn, presteren in de competitie na een Europese week gemiddeld iets minder dan in weken zonder Europese verplichtingen. Niet altijd, en niet dramatisch, maar het patroon is er. Ook bij Vbet zie je hoe het speelschema vaak bepaalt hoe een wedstrijd zich ontwikkelt.

Waarom tijdstippen het verschil maken voor kijkers

Niet elke wedstrijd wordt op hetzelfde tijdstip uitgezonden, en dat is geen toeval. De topwedstrijden, Ajax-PSV, Feyenoord-Ajax, de topper van de speelronde, worden bewust op prime time gezet. Zaterdagavond negen uur, zondagmiddag half drie: dat zijn de momenten waarop de meeste mensen voor de buis zitten. Kleinere duels worden eerder op de dag gepland of op de minder populaire vrijdagavond, waar ze minder kijkers trekken maar wel zorgen voor een gevuld tv-schema.

Voor topclubs betekent dat meer exposure, meer sponsorwaarde en een groter bereik. Voor kleinere clubs is het een gemiste kans: hun wedstrijden worden minder gezien, waardoor ze minder interessant zijn voor adverteerders en minder aandacht krijgen in de media. Het speelschema is op die manier niet neutraal, het versterkt de verschillen die er al zijn.

Verandert de manier waarop we voetbal kijken?

Ja, en sneller dan veel mensen denken. De klassieke manier van voetbal kijken, negentig minuten live voor de tv, is voor een groeiende groep niet meer de standaard. Jongere fans kijken hoogtepunten op social media, swipen door clips op TikTok of Instagram, en volgen de stand via een app op hun telefoon. De volledige wedstrijd wordt steeds vaker vervangen door een samenvatting van twee minuten. Dat verandert niet alleen hoe we kijken, maar ook wat we zien: alleen de goals, de rode kaarten, de spectaculaire momenten. De opbouw, de spanning, het verloop van een wedstrijd, dat raakt ondergesneeuwd.

Tegelijk groeit ook de groep die juist bewuster kijkt. Fans die een tweede scherm gebruiken om statistieken te volgen, die tactieken bespreken op fora, die na de wedstrijd een analyse lezen. Het kijkgedrag polariseert: je hebt de snelle consumenten en de verdiepende kijkers. En het speelschema speelt bij allebei een rol, want wanneer een wedstrijd geprogrammeerd staat, bepaalt uiteindelijk of je erbij bent.